Tagarchief: Werkdruk

Een onderbelicht rapport over de zwaarte van zaken in de strafrechtspraak

Het is even zoeken op de website van de rechtspraak, maar afgelopen augustus al verscheen als Research Memorandum van de Raad voor de Rechtspraak het rapport ‘Ontwikkeling zaakzwaarte 2008-2014’. Na berichten over de hoge werkdruk binnen de rechterlijke macht, de onrust over een andere verdeling van de zaakspakketten (in de media ten onrechte vertaald als de ‘sluiting’ van zeven rechtbanken) en het zoeken naar extra geld voor de rechtspraak op de justitiebegroting, is de conclusie in dat rapport tamelijk verrassend. Er kan volgens het rapport namelijk niet worden geconcludeerd dat zaken in de afgelopen zes jaar zwaarder zijn geworden.[1] Het is jammer dat de belangwekkende conclusies in dit rapport vooralsnog onderbelicht zijn gebleven omdat de zwaarte van zaken in de discussie over wat de rechtspraak nog aan kan een wezenlijke rol speelt.[2] Het wordt als één zo niet de belangrijkste verklaring genoemd voor de toename van de werkdruk. Lees meer …

Wees nu eens echt kritisch op de rechtspraak!

Eind vorig jaar verscheen het boek Opwaaiende toga’s. Het boek is een neerslag van de ervaringen die twee journalisten opdeden in de 8 maanden dat ze mochten rondlopen op de Haarlemse rechtbank en parket. Om verschillende redenen is het boek een aanrader (klik hier voor een bespreking van het boek), maar het meest interessante onderdeel van het boek is aan het einde te vinden. Na te hebben vastgesteld dat publiek en rechtspraak elkaar en zichzelf alleen nog via de media zien en ook alleen via de media communiceren, is de diagnose van de auteurs de volgende: ‘Tegenover beeldvorming wordt nieuwe beeldvorming gezet, alles via media. Het is een spiegelpaleis. We zien veel, maar wat we zien is van onduidelijke waarde’. Met die beelden wordt het publiek in zekere zin voor de gek gehouden. Lees meer …

De rechter is niet op zoek naar de waarheid

Maandagavond in Nieuwsuur. De voorzitter van de Raad voor de Rechtspraak, mr. Bakker wordt geïnterviewd door mevr. Tweebeke. Een gesprek tussen twee mensen van wie de ene de feiten niet kent en de ander misschien ook wel niet; in ieder geval heeft hij er geen belang bij die aan het licht te brengen. Het lijkt de verdachte in het strafproces wel.

Alle platitudes over alle uitgekauwde onderwerpen passeren weer de revue.

De werklast die schier ondraaglijk is geworden, een stelling gebaseerd op een onderzoek van de eigen vakbond de Nederlandse Vereniging voor Rechtspraak onder zijn eigen leden. Geen vraag over de betrouwbaarheid van zo’n onderzoek. Geen aandacht dus voor het feit dat er in 2012 ruim 37000 zaken minder door de strafrechter werden afgedaan dan in 2005 en dat die zaken gemiddeld eenvoudiger waren dan 7 jaar geleden. En dan de bewering dat het uitsluitend de loyaliteit van de rechters is die de machine nog gaande houdt. Lees meer …

De werklast van het OM

In mijn vorige column heb ik de klachten van de rechters over hun werklast besproken, naar aanleiding van een enquête onder de magistratuur in Vrij Nederland. Dit keer is het OM aan de beurt. Volgens die enquête wordt de werklast daar nog als aanzienlijk zwaarder ervaren dan bij de zitters. Vindt daar ruim 20% de werkdruk te hoog, bij het OM is dat meer dan het dubbele; vrouwelijke officieren vinden hun werkdruk zelfs bijna drie keer zo hoog als rechters van dezelfde kunne.

Op zichzelf hoeft dit niet te verbazen. Het aantal taken waar het OM mee te maken heeft is een veelvoud van die van de strafrechter. De politie moet worden aangestuurd in grote en kleine zaken, via het ontwikkelen van beleidsuitgangspunten en door individueel leiding te geven aan onderzoeken. Dagvaardingen moeten worden uitgebracht en betekend, zittingen worden voorbereid en gedaan. Met het bestuur moet op tal van terreinen worden gesproken, bijvoorbeeld in het driehoeksoverleg, maar ook met de fiscus en de vakdepartementen. Er zijn nog steeds belangrijke executietaken te verrichten, hoewel die geleidelijk overgaan naar het Ministerie van Veiligheid en Justitie en last but not least dient het OM eigen strafrechtelijk beleid te ontwikkelen en daarover af te stemmen met de Minister. Bij de beslissing hoe een zaak moet worden afgedaan, wordt bijvoorbeeld bij veelplegers overlegd met andere instanties en het project ZSM, waarbij getracht wordt kleine strafzaken zo snel als mogelijk af te doen op een manier waarbij de dader recht wordt gedaan en het slachtoffer schadeloos wordt gesteld vergt veel capaciteit. En juist om de rechter te ontlasten zijn de bevoegdheden van het OM om zelf zaken af te doen, recent nog aanzienlijk uitgebreid. Een zeer uitgebreid takenpakket derhalve en ik ben vast nog wel iets vergeten. In dit pakket zit een aantal taken waarvan de werklast die ze opleveren niet aan aantallen zaken is gekoppeld. Het ontwikkelen van beleid bijvoorbeeld, het overleg met diverse ambtelijke diensten en opsporingsinstanties kost niet minder tijd als het om minder zaken gaat. Lees meer …

De werkdruk van de rechter

Het was weer eens zover. Rechters (en officieren van justitie) klaagden over hun werkdruk. Uit een enquête van Vrij Nederland bleek dat 24% van de rechters en ruim 45% van de officieren en andere staande magistraten, de afgelopen jaren wel eens heeft overwogen om te stoppen. Als belangrijkste reden voor die overweging werd de werkdruk genoemd. Ruim 53% van de rechters vond die hoog, 20% zelfs te hoog. Bij het OM waren die cijfers respectievelijk 46 en 48%. Bovendien denkt 50% van de ondervraagden dat het de komende jaren nog wel 10-30% drukker zal worden. Of die cijfers over werkdruk alleen gelden voor degenen die wel eens overwogen hebben te stoppen of voor alle ondervraagden, blijkt niet uit het artikel en ook niet uit het tabellenbestand. Lees meer …

Rondetafelgesprek Tweede Kamer over de kwaliteit in de rechtspraak: Hoger togarendement

Het rondetafelgesprek op 19 september 2013 van de vaste Kamercommissie voor Veiligheid en Justitie gaat over de werklast van rechters en de kwaliteit van rechtspraak. Over die kwaliteit ben ik positief, elk (inter)nationaal onderzoek wijst in diezelfde richting. Incidentele missers, zorgen rond het Openbaar Ministerie of tobberige publicaties laten onverlet dat de kwaliteit van de Nederlandse rechtspraak onverkort goed is. Ik laat daarom de relatie tussen werklast en kwaliteit onbesproken, ik ga in op de spanningen in de rechterlijke macht en op oplossingsrichtingen, in het bijzonder voor de strafrechtspraak. Aangejaagd door het Leeuwarder manifest zijn de spanningen onderkend en heeft het denken in innovatieve oplossingen een vogelvlucht genomen in kranten en op internet (zoals op mijn eigen site www.Ivorentoga.nl). Ook de hoorzitting in de Tweede Kamer kan in dat licht worden begrepen en dat is een goede zaak! Denkend aan het motto meer handen aan het bed of meer blauw op straat kom ik associatief tot het volgende motto Hoger togarendement. Hoe krijgt de rechtspraak met hetzelfde budget een hoger rendement in de zittingzaal met betere doorlooptijden, minder werklast voor de rechter en minder overhead daarbuiten Lees meer …