Tagarchief: Verhoor

Twee gedachten over getuigen

Vasco Groeneveld

1
Getuigen ondervragen vind ik één van de leukste en spannendste onderdelen van het vak van advocaat. Je moet improviseren en het dossier uit en te na kennen. Het is ook gevaarlijk, want hier kan de raadsman de zaak van zijn cliënt werkelijk schade berokkenen, als hij niet oplet of pech heeft.
Behalve als een getuige in de volle betekenis ‘jouw’ getuige is, weet je nooit van te voren wat eruit gaat komen. (Tragi-komisch in dit genre: een Kroatische dame die als slachtoffer van zg. Nigeriaanse artikel 419-fraude was ingevlogen om te getuigen. Niet alleen weigerde ze in te zien dat ze was opgelicht, ze bleek ook min of meer te verwachten dat de rechter-commissaris uit zijn bureaula het voorgespiegelde bedrag tevoorschijn zou halen om het haar te overhandigen).
Het adagium: ‘alleen vragen stellen als je weet wat het antwoord zal zijn’ kan in specifieke gevallen opgaan maar is in zijn algemeenheid grote onzin. Juist bij een getuige die al zeer belastend tegen je cliënt heeft verklaard, moet je soms risico’s nemen bij de zoektocht naar (muizen)gaten.
De wijze van ondervragen, de gehanteerde lijn en vooral ook de volgorde van de vragen kunnen het resultaat sterk beïnvloeden. Niet voor niets stelt de recherche in zware zaken standaard een verhoorplan op en plegen rechercheurs feedback te krijgen van live meeluisterende collega’s. Het luistert nauw allemaal, en groot is dan ook de frustratie als een slagvaardige rechter het hele veld voor je afgraast, zodat je jouw subtiel opgebouwde vragenlijst vaarwel kunt zeggen.
Even frustrerend is dat de aanpak per rechter verschilt en je maar moet afwachten of je een gul ‘uw getuige…’ te horen krijgt, of dat je als mosterd na de maaltijd mag aanhaken bij de ‘inleidende’ vragen. Terwijl de invloed op de uitkomst aanzienlijk kan zijn.
In het algemeen ben ik voor een ruime armslag van de rechter bij het bepalen van de procesorde. Maar hier bepleit ik om bij wet vast te leggen dat de initiatiefnemer tot het oproepen van de getuige ook de eerste ronde vragen mag stellen. Met instemming van partijen kan hiervan worden afgeweken, evenals in speciale gevallen, zoals bij een bijzonder kwetsbare getuige. Lees meer …

Versluierend taalgebruik en onwaarheden van de strafrechter

“Doe mij vanavond even een cd’tje door de brievenbus”. Inmiddels zodanig bekend dat alleen de daders nog denken dat zij iets versluieren. Zij kunnen dan uit die droom geholpen worden omdat het dossier ook sms’jes bevat waarin om een half cd’tje wordt gevraagd. Maar er is meer versluierend taalgebruik.
Enige tijd geleden zat ik erbij toen een rechter-commissaris op een advocaat reageerde met “ik hoor het u zeggen”, standaard versluierend taalgebruik voor “u liegt dat u barst”. Zo standaard dat de advocaat in woede ontstak en de rechter-commissaris toesiste dat deze heel goed wist wat zijn opmerking betekende, om vervolgens tot wraking over te gaan. Het lijkt netjes geformuleerd maar het is niet netjes en ook zeker niet leuk als de rechter tegen de verdachte versluierd zegt dat hij liegt en de verdachte de enige is die de
boodschap niet begrijpt. En als het echt gezegd moet worden, zeg het dan, op straffe van. Er zijn ook rechters die in klip en klare taal de verdachte voorhouden wat het probleem is, dus het kan wel.
Een rechter zou geen versluierend taalgebruik moeten hanteren. En als de rechter dat wel doet, waarom de rechter daar dan niet aan houden, zoals ook de verdachte – bij de bewijsmiddelen – aan zijn versluierend taalgebruik gehouden wordt. Lees meer …

Het strafproces. 5. Het verhoor van verdachten en getuigen

Inleiding
De zingende zanger, de prekende predikant, de rechtsprekende rechter, allen worden beoordeeld op authenticiteit. Wie tijdens het zingen of spreken in de neus peutert verliest subiet gezag. Maar het publiek verwacht ook een zekere waarachtigheid en authenticiteit op het moment suprême. De kritiek is dan ook niet mals als er sprake is van een ongeïnspireerde of neuzelende zanger, preker of rechter. Moeiteloos kan de rij worden uitgebreid naar andere ambachten die in de publieke schijnwerpers staan. Toch gaat het om het spelen van een rol die vooral wordt beheerst door techniek. Er is sprake van een mozaïek van gefragmenteerde rolpatronen. Dat geldt ook voor de rechter die zijn rol vervult bij het verhoor van verdachten en getuigen in het strafproces. Lees meer …