Tagarchief: Professionals

De inhoud van de rechterlijke functie? Zonder duidelijkheid geen kwaliteit noch onafhankelijkheid

Door Herman Tjeenk Willink

Deze bijdrage vormt een bewerking van de inleiding die Herman Tjeenk Willink hield op de gerechtsvergadering van de Rechtbank Noord-Nederland op 9 mei 2017 met als thema ‘Kijk naar je eigen!’. De andere inleiding werd verzorgd door Rick Robroek en is hier te vinden.

Ter voorbereiding op deze bijzondere gerechtsvergadering, en mijn aandeel daarin, zijn u verschillende stukken toegezonden.* De boodschap uit al die stukken is steeds dezelfde:

De democratische rechtsstaat is geen rustig bezit. Door gebrekkig onderhoud vindt er een sluipende uitholling (betonrot) plaats. Die uitholling bedreigt ook de rechterlijke macht. Rechters bieden daartegen tot nu toe zelf onvoldoende inhoudelijk tegenwicht.

Lees meer …

De economische bestuurlijking van het publieke domein. Zin in en zingeving van werk

Oplopende spanningen in de organisatie van het vak
Vrijdag 25 november 2016 verscheen in Trouw een interview met de bekende en gerenommeerde hoogleraar sociologie Christien Brinkgreve over zingeving van werk. Ze vertelt hoe zij opbrandde bij haar derde universiteit omdat ze als hoogleraar opliep tegen de wijze van organiseren en de afwezige ruimte voor individuele hoogleraren. Het is een bekend en treurig verhaal uit duizenden. Vele werknemers branden op en het systeem waarbinnen ze werken wordt daarvoor verantwoordelijk gehouden. Het thema speelt breed binnen het publieke domein en dus ook binnen de rechterlijke organisatie.

Lees meer …

Professionele standaard: een kerstpakket voor rechters of hun managers?

Begin dit jaar beloofden de bestuurders van de rechtspraak de strafrechters uitzicht op een vakinhoudelijk fraaie toekomst. Een professionele standaard voor strafrechters zou tegemoet komen aan gerechtelijke problemen en bestaande spanningen. Vandaag, de dag voor kerst, is het de tijd de balans op te maken. Kort voor kerst werden de eerste bevindingen gepresenteerd door de werkgroep professionele standaarden. Zij kwamen nog niet met de definitieve standaard, maar met de eerste contouren daarvan. Wat zat er nu in het kerstpakket met bouwstenen voor de professionele rechterlijke standaard?

Lees meer …

Leiderschap in de rechterlijke macht 2: Onbestuurbare of stuurbare chaos?

In het eerste deel van dit tweeluik over leiderschap in de rechterlijke macht (‘Leiderschap in de rechterlijke macht: gaat U maar rustig slapen!’) was ik kritisch over de geringe doortastendheid van de gerechtelijke leiding. In dit tweede deel snij ik de gevolgen van alle veranderingen aan voor de gerechtelijke werkvloeren en stel ik in het bijzonder de vraag hoe de leiding daarmee moet omgaan.

De rechterlijke organisatie is in beroering. Het openbaar ministerie is met zijn zoveelste reorganisatie bezig, allemaal cirkelend rond “Het openbaar ministerie verandert”. Bij de zittende magistratuur is het niet anders. De fusies van gerechten en parketten is nog niet achter de rug of de indringende herijking van de werkprocessen, aangejaagd door het miljoenenproject KEI is alweer in aantocht, en dan heb ik het nog niet over de komende besparingen vanaf 2016. Dat er manifesten van boze rechters verschijnen is alleszins begrijpelijk. Die laatste zin moet ik toelichten. Ik heb me dit jaar immers van lichtelijk minzaam tot meewarig over de manifesterende collega’s uitgelaten. Welnu, die kwalificaties ontspruiten voor een deel aan mijn persoonlijke taakopvatting van lid van de derde staatsmacht die niet anoniem gaat klagen of publiekelijk gaat zeuren maar zelf de hand aan de ploeg slaat om een goede werkgemeenschap mee te helpen bouwen. Als ik afzie van mijn particuliere misprijzen is het goed om meer organisatiekundig bij de beroering stil te staan. Ik doe dat vanuit mijn eerdere invalshoek in De nieuwe kleren van de rechter uit 2010, waarin ik meer inzoomde op de microkosmos van een werkgemeenschap. Er zijn verschillende lijnen waarlangs de chaotische situatie van dit moment zich voltrekt, zowel bij het openbaar ministerie als bij de zittende magistratuur.

Lees meer …

Leiderschap in de rechterlijke macht: gaat U maar rustig slapen!

Inleiding. Scepsis of monterheid?
Met een kleine regelmaat word ik gevraagd waar mijn sceptische visie op de rechterlijke macht vandaan komt. Dan ben ik altijd verbaasd. Ik koester, misschien ten onrechte, een montere blik op de collega’s en de leiding van de rechtspraak. Ik geef toe dat ik met het verstrijken van de tijd conservatiever ben geworden. Ik geloof niet meer in de eenvoudige maakbaarheid van mens en maatschappij. Mijn motto voor deze bijdrage is dat tijd en plaats bepalen welk type leiding en bestuur het beste past. Dit noopt tot de vraag welk leiderschap de rechterlijke organisatie in het komende tijdvak vraagt.

Lees meer …

Geef de professional vertrouwen!

Er is rust nodig in de strafrechtketen! Fusies, bezuinigingen, werkdruk, productiedruk, doorloopdruk, digitalisering, nieuwe wetgeving, automatisering, media-aandacht, politieke bemoeienis, sensatie in de zittingszaal… Er is van dit alles teveel. En dat begint het individuele functioneren van rechters en officieren van justitie in ernstige mate te raken. Binnen de strafrechtketen is een té grote mate van bureaucratie aan het ontstaan. En ik vermoed dat dit voortkomt uit een wezenlijk gebrek aan vertrouwen in individuele professionals.
In Nederland is al jaren een stille omwenteling binnen de Rechterlijke Macht aan de gang. Die omwenteling verloopt geleidelijk, bijna sluipend. En we laten het dus ook maar ‘gewoon’ passeren. Maar het komt er wel op neer dat in alle stilte het basisprincipe van de rechtsstaat, te weten de scheiding der Staatsmachten (wetgevende macht, uitvoerende macht en rechterlijke macht) de nek om wordt gedraaid.

Lees meer …