Tagarchief: Proeftuin

In memoriam: de Arnhemse proeftuin en A-12

1. Inleiding
In 2009 heb ik de Arnhemse proeftuin ontwikkeld die in 2012 werd aangevuld met de Arnhemse A-12. Dit werkmodel voor de strafrechtspleging heb ik veelvuldig onderbouwd en is regelmatig gevalideerd. De kern was een zelfsturend team, een model dat in de bestuurskunde uitvoerig is beschreven. Dit team kende vele doelen en methoden, waarvan ik er enkele zal memoreren. Ik schrijf in de verleden tijd als ware het In Memoriam, omdat op de kop af vijf jaar na inwerkingtreding van het Arnhemse werkmodel de intern gebouwde verkeerstoren aantreedt die alle strafzaken in de hele afdeling gaat plannen en appointeren. Lees meer …

Manifest 3. Revitalisering van de strafkamer als antwoord op de spanningen in de rechtspraak

1. Het bestuurlijke antwoord op de gegroeide spanningen in de rechtspraak wordt gevormd door de uitlatingen van de leiding dat de rechter de hoofdpersoon in de organisatie is en gestreefd moet worden professionele standaarden. Het (s)preken over een professionele standaard over het strafproces is vooralsnog vrijblijvend en wekt verwachtingen die niet eenvoudig ingelost kunnen worden. Er is voor 1000 eigenzinnige strafrechters geen eenheidsmal te vinden waarnaar ze zich zullen voegen. Alle bestuurlijke inspanningen ten spijt is de rechtseenheid in de strafrechtspraak ver te zoeken, het is alleen de vraag of dat erg is. Maar die vraag en mogelijke antwoorden bewaar ik voor een andere keer. Wel merk ik op dat de dit jaar aangekondigde zoektocht van het LOVS en de Raad voor de rechtspraak naar een professionele standaard over in hoeveel tijd een strafzaak voorbereid en behandeld moet worden enz. sympathiek is vanwege het hopelijk aangejaagde debat, maar tegelijkertijd het levensgrote risico bevat van bestuurlijke normering en richtlijnen die zich niet optimaal verdragen met de sinds dit jaar door de gerechtelijke leiding gepropageerde autonomie van de rechter. Lees meer …

Manifest 2. Waarom het verlies van de Nederlandse strafkamer schadelijk uitpakt

1. De rechterlijke organisatie in de jaren negentig lijkt vanuit hedendaags managementperspectief een gotspe. Tussen strafkamers deden zich grote verschillen voor, op grond van anciënniteit kwamen er soms wonderlijke voorzitters bovendrijven, sturing leek onmogelijk, voor elk willekeurig flut onderwerp, zoals de keuze voor het vervoer van dossiers, moest draagvlak worden gevonden. Die grote verdeeldheid en de geringe bereidheid van rechters om water bij de wijn te doen, leidde tot een vlucht in het gerechtelijk management. Lees meer …

Manifest 1. Hoe de strafkamer verdween uit Nederland

Als ik deze blog voor het gemak als een digitale slotdeur mag beschouwen, dan zou ik bijna 500 jaar na de Wittenbergse actie van Luther 9 stellingen willen ophangen als manifest over de organisatie van het strafproces. Veel veranderingen in wet, structuur en organisatie zien op de rechtspraak als geheel, maar ik richt me op de risico’s en kansen voor het strafproces.

1. Het Wetboek van Strafvordering kent slechts één juridische en organisatorische eenheid, de strafkamer.

2. De strafkamer zoals we die tot de eeuwwisseling kende leidde een bloeiend leven. Wie voorzitter en vice-president van een strafkamer werd kreeg van doen met een klein college van rechters, griffiers en griffiemedewerkers. Gedurende vele jaren bleef deze combinatie bij elkaar, overlegde frequent, kende vaak een jaarlijks uitstapje en men kwam soms ook bij elkaar privé over de vloer. Lees meer …

De rechtspraak in komkommertijd?

Het Algemeen Dagblad berichtte twee weken geleden dat het gerechtsbestuur van de Haagse rechtbank op verzoek van rechters het staatsieportret van onze kersverse Koning en Maxima uit de zittingszalen heeft verwijderd. De reden: rechters spreken slechts in naam van de Koning recht en daarbij past geen blik van Maxima op het werk van de magistraten. Binnen en buiten de rechtspraak leverde het bericht de nodige grappen op. De leukste die de afgelopen week langskwam was het idee om het gerechtsbestuur dan ook maar gelijk te verzoeken de vloer uit de zittingszaal te verwijderen omdat ook niet namens de vloer wordt rechtgesproken. Het is dus niet moeilijk om het bericht als een grappig tussendoortje terzijde te leggen in deze komkommertijd. De op Wikipedia gegeven definitie van deze tijd (‘een slappe tijd, waarin weinig zaken gedaan worden, dus in de maand augustus, als er veel komkommers zijn en de handel over het algemeen niet zeer levendig is’) is overigens een inkoppertje voor nieuwe grappen. Zeker na een voorjaar waarin het over niets anders ging dan over de werkdruk binnen de rechtspraak, maar ook dat terzijde. Lees meer …