Tagarchief: communicatie

Reactie op ‘The Eichmann-show en de verslaglegging van het Nederlandse strafproces’

In zijn blogtekst ‘The Eichmann-show en de verslaglegging van het Nederlandse strafproces’ is Rinus Otte kritisch en bezorgd over wat hij noemt de ‘medialisering van de rechtspraak’. In dit mediatijdperk met zijn voor het gemiddelde brein soms haast niet te bevatten technische en digitale mogelijkheden is dat opmerkelijk. Het nieuws is er altijd en overal. Het nieuws dat ons via de camera en hiermee televisierubrieken bereikt, is echter, evenals bij kranten het geval, steeds minder vaak vers van de pers en tóch maakt Otte er een punt van.

Lees meer …

The Eichmann-show en de verslaglegging van het Nederlandse strafproces

Onlangs zag ik een film over het door Leo Hurwitz verfilmde Eichmann proces dat begin jaren zestig in Jeruzalem plaatsvond en die mij trof vanwege de vergelijking met de openbaarheid van het strafproces. Begin jaren zestig werd met de Israëlische regering overeenstemming bereikt om het proces tegen de oorlogsmisdadiger Eichmann te filmen. De rechters vormden nog een obstakel omdat zij de camera’s niet zichtbaar in de zittingzaal wensten, maar uiteindelijk ging iedereen akkoord met verfilming. Tijdens het proces vond de eerste wandeling in de ruimte van de Rus Gagarin plaats. De kijkcijfers van het proces kelderden, aangejaagd door uitputtende beschouwingen van de officier van justitie over het recht Eichmann in Israël te vervolgen en te berechten. Achter de schermen ontstond paniek over de dalende kijkcijfers en de mogelijkheid dat deze vorm van verslaglegging zou moeten worden beëindigd. In die discussie zegt de regisseur tegen de producent dat de laatste maar moet wachten tot de getuigen aan bod komen. De regisseur krijgt gelijk: tijdens de getuigenverklaringen schieten de kijkcijfers omhoog en zien we de cameramensen en het publiek in de zaal geschoktheid tonen bij de vertelde gruwelen. Hoe vertellen we de lugubere verhalen uit de oorlog en alle malen zullen we wenen, om de dichtregels van Leo Vroman te parafraseren. Maar dan moet het verhaal kennelijk wel op een pakkende wijze verteld worden, met switchende camerastanden, met meewerkende magistraten, gruwelijke feitelijkheden en zonder alternatieve uitzendingen van de eerste man in de ruimte. En, zo bewijzen de dalende kijkcijfers tijdens de voordracht van de officier van justitie, bij voorkeur zo weinig mogelijk over het recht zelf. De film suggereert in de eerste plaats dat de gruwel van de gepleegde misdaden aan de wereld getoond moet worden vanwege de preventieve boodschap van de film en in de tweede plaats dat de vertoning, de verpakking, van de boodschap daarbij van levensbelang is.

Lees meer …

Vierluik over de bedrijfsvoering van de rechtspraak. 4. Communicatie met de burgerij en gesneden beelden van de rechtspraak

In de huidige mode wordt rechtspraak als een hot fenomeen gezien dat niet transparant genoeg kan worden gepresenteerd. De filosoof Pascal schreef in zijn Pensees (nr. 309) al dat zoals de mode het amusement maakt, zij ook het recht maakt. Hoeveel te meer zal dat dan nu niet het geval zijn? Op 26 februari 2013 schreef ik in mijn blog dat boulemische vraatzucht de behoefte aan meer cameravoering in de rechtszaal verklaart. Een behoefte die niet direct spoort met de openbaarheid van het strafproces, die nu eenmaal oorspronkelijk bedoeld was als controle op de wijze waarop de rechter zijn werk doet. Mogelijk een behoefte aan verlustiging in beelden van de verdachte en zwoegende rechters die geen recht doet aan het strafproces maar aan de doelen van kijkcijfers en infotainment. Dat specifieke blog was te kort om mijn scherpte van meer nuances te voorzien, daarom waag ik nog een poging vanuit andere invalshoeken.

Lees meer …

Het mag best iets minder

Wij zijn als rechterlijke macht gewend van de media te horen te krijgen dat we ons teveel in een ivoren toren terugtrekken en ons meer van de signalen uit de maatschappij moeten aantrekken. Het is dan ook opmerkelijk dat journalisten in artikelen in twee kranten op één zaterdag (5 oktober 2013) lijken te concluderen dat het best iets minder mag. Niet alleen weet de rechter genoeg (en zelfs meer dan de burger) van wat zich in de samenleving afspeelt, we kunnen ook wel wat dimmen, als het gaat om de mate waarin en de manier waarop wij proberen aan pers en publiek duidelijk te maken waarmee wij bezig zijn. Het publiek heeft heus wel veel vertrouwen in de rechtspraak.

Lees meer …