Auteursarchief: Peter Lemaire

De rechtspraak in het nieuws

Recent was de rechtspraak weer een paar keer in het nieuws.

Folkert Jensma gaf ons in de NRC drie vegen uit de pan. Zijn eerste steen des aanstoots is het ontbreken van een complete database met uitspraken. Dat belemmert systematisch onderzoek naar bijvoorbeeld straftoemetingsverschillen tussen gerechten en de anonimisering van namen van professionele partijen in uitspraken belemmert een analyse van bijvoorbeeld hun eventuele wangedrag. Als tweede steen des aanstoots noemt hij het ontbreken van mogelijkheden voor een journalist om kennis te nemen van processtukken. Daar komt bij dat in het strafproces de inhoud van het dossier vaak als bekend wordt verondersteld. Als toehoorder op de tribune moet je dan maar raden waar het om gaat. Daarbij komt ook nog eens het ontmoedigende vakjargon en de moeizame toegankelijkheid van onze gerechtsgebouwen. Als derde noemt hij de chaotische en per gerecht verschillende persrollen. Lees meer …

De Geketende Kei

Aan de Oude Gracht in Utrecht, de stad van de IT afdeling van de rechtspraak Spir-IT, kun je een zwerfkei vinden die met een ketting aan een muur is verankerd. Volgens een van de mythes werd de steen in vroeger tijden door geesten gebruikt om ’s nachts een potje te kaatsenballen. De bewoners werden dat natuurlijk zat en legden de kei aan de ketting.

Recent is het rechtspraak-project KEI, Kwaliteit en Innovatie, in het nieuws gekomen. De Raad voor de Rechtspraak heeft het bedrijf TRConsult verzocht een extern expertoordeel te geven op de risicobeheersing t.a.v. het KEI project. Behalve een compliment dat er ondanks de grote opzet van KEI toch dingen geslaagd zijn, zoals de digitalisering van de strafrechtspraak, is het rapport vooral kritisch. Lees meer …

Brexit, Miss Marple en rechterlijke vrijheid

Als u wel eens iets van Miss Marple hebt gelezen, weet u dat deze grisse vrijgezel grote misdrijven oploste met behulp van kennis uit haar dorp St. Mary Mead. Dat gaat dan ongeveer zo (niet aan een echte Miss Marple casus ontleend, maar voor het idee). De vrouw van Lord X, Lady Y, wordt vermoord. De bijzit van Lord X, de gouvernante Z, wordt verdacht Lady Y met een kopje vingerhoedskruid-thee te hebben vergiftigd, en wat blijkt? Die was dat toevallig ook van plan, maar net toen ze op haar slechte pad ging, bleek iemand haar al voor te zijn geweest. Miss Marple weet de altijd loyale tuinman te ontmaskeren, die eigenlijk, net als haar dorpsgenoot de vriendelijke kruidenier meneer Jones, een narcist blijkt te zijn. Hij wilde wraak nemen op de bijzit Z, die hem als minnaar had afgewezen en die hij de schuld van de moord in de schoenen wilde schuiven door wat blaadjes vingerhoedskruid in haar kamer rond te strooien. Lees meer …

De oriëntatiepunten straftoemeting in de werkelijkheid

In zijn bijdrage “De OM-strafbeschikking. Deel 2. Straffen als de rechter is makkelijker gezegd dan gedaan” stelt Rick Robroek – kort gezegd – dat het voor een doelmatige toepassing van de OM-beschikking handig zou zijn om iets onder de door de strafrechters toegepaste strafmaat te gaan zitten. Daarmee wordt onnodige belasting van de rechtspraak voorkomen. De oriëntatiepunten voor de straftoemeting van het LOVS zouden voor de strafrechtpraktijk een belangrijke kenbron moeten zijn hoe strafrechters dat doen. Evenwel vermoedt Robroek dat strafrechters in de praktijk lager straffen dan ‘hun’ oriëntatiepunten zouden suggereren. Lees meer …

Over e- en remigratie van rechtspraak

De feestdagen zijn alweer een tijdje voorbij. Sinterklaas is terug naar Catalonië, de discussies over Zwarte Piet weer even in de ijskast.

In mijn jeugd ging de discussie niet zozeer over Zwarte Piet, maar over Sinterklaas. Je had toen nog conservatieve protestanten die zich verzetten tegen het rooms-katholieke karakter van de goedheiligman. Feministen stoorden zich daarentegen aan het patriarchale en vermeend vrouw-onvriendelijke karakter van de kindervriend en zijn knechts. De enige die zich dacht ik niet druk heeft gemaakt over de persiflage die de Sint onmiskenbaar ook is van het heilige bisschopsambt, is de katholieke kerk. Misschien omdat kinderen door Sinterklaas niet worden gestimuleerd tot het vervolgen van protestanten, het onderdrukken van vrouwen of zich be- of afkeren van de roomse kerk. Kinderen zijn vrij goed in staat onderscheid te maken tussen sprookjes, films en computerspelletjes en de wereld van goed en kwaad, al zijn er natuurlijk grenzen te bewaken. Lees meer …

De buurtrechter

Jaren geleden zag ik eens een documentaire over Karol Wojtyła. Die man, die later paus zou worden, was sportief aangelegd. Zijn vrienden beschreven een kanotocht met hem en op zondag moest hij als priester natuurlijk de mis opdragen en zij moesten die bijwonen. Voor een mis heb je weinig nodig. Van zijn omgekeerde kano maakte Karol een altaar en de roeiriemen knoopte hij samen tot een kruis.

Voor rechtspraak heb je nog minder nodig. Na de verwoesting van Sint Maarten door de orkaan Irma, weet ik dat je voor een eerlijk proces zelfs geen tafel nodig hebt (al is die wel handig). Een laptop of pen en notitieblok volstaan, een dossier (digitaal of op papier, desnoods nat geregend) en partijen. En een droge ruimte ook, al zou je zelfs op het marktplein recht kunnen spreken. Lees meer …

Een punt achter de zaak

Op 18 augustus 2017 heeft het Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden een uitspraak gedaan in een klachtzaak betreffende een voormalige topambtenaar van het Ministerie van Veiligheid en Justitie. Na uitvoerig onderzoek komt het hof tot de slotsom dat er geen enkele verdenking is gebleken ter zake van verkrachting van minderjarige jongens in Turkije door deze topambtenaar. Diens naam werd daar wel jaren lang mee in verband gebracht.

Voor ik hier op terugkom maak ik eerst een uitstapje, te weten naar Israël waar ik deze zomer was. Ik kan me niet zo gauw een ander land bedenken waar zoveel nationaliteiten elkaar met zoveel emotie verdringen rond als heilig ervaren plaatsen. Het scherpst geslepen worden de potloden op en rond de Tempelberg in Jeruzalem met daarbovenop de Al Aqsa moskee (uit de 6e eeuw, eerder een Byzantijnse kerk) en de Rotskoepel (uit de 7e eeuw) en aan de rand de Klaagmuur, officieel de Westmuur geheten, het fundament van de rond ’70 (door de Romeinen) verwoeste tweede Joodse tempel. Recent zijn daar nog relletjes geweest vanwege het plaatsen van detectiepoortjes bij de toegang tot de berg, voor moslims die daar willen bidden. Lees meer …

De rechtspraak op Sint Maarten na de orkaan Irma: RR-COG

Het gebeurt Nederlandse rechters niet vaak dat ze door oorlogen of calamiteiten met tabula rasa te maken krijgen, maar op Sint Maarten was het dit jaar dan zover. De orkaan Irma kwam rechtover alsof het een grasmaaier was en duurde in zijn hefstigste razernij ongeveer drie uur. Het deed mij denken aan beschrijvingen van het bombardement van Rotterdam. De Sint Maartense collega’s hadden het al voorspeld, het lawaai, gedreun, getril en gekraak zijn het allerergste. Veel mensen, ook sommige collega’s, verloren hun dak of zelfs hun hele huis en zochten toevlucht in keuken- en kledingkasten of moesten tijdens de storm hun heil buiten zoeken en liepen daarmee groot gevaar. Sommige huizen werden getroffen door rondvliegende zeecontainers en auto’s. Daar helpt geen orkaanproof bouwen tegen. Persoonlijk werd ik danki Dios minder zwaar getroffen, maar het waren toch erg nare uren. Lees meer …

Nooit voltooid

Door Peter Lemaire

Nederland is wel een fijn land, zeker in de maand mei. Als ik in Nederland ben, stap ik zoveel mogelijk op de fiets. Zelfs op een doordeweekse dag wordt er stevig gefietst, door allerlei krasse 60 plussers, en met mijn kennelijk wat Arubaanse tempo word ik ook nog eens aan de kant gejoeld door een stel kleurrijk geklede 70 plussers op racefietsen.

Ook ga ik even langs bij mijn hof in Arnhem, waar ik onbetaald verlof geniet. Daar word ik wel eens verrast door collega’s die ineens aankondigen met pensioen te gaan. Het zijn bijna zonder uitzondering vitale mensen, zelfs degenen die met 70 vertrekken, fitter lijkt het wel dan menig dertiger die dagelijks de triatlon moet zwoegen tussen werk, crèche en thuis. Lees meer …

De pen en de inktpot: het motiveren van de voorlopige hechtenis

“Een goede en op de individuele zaak toegespitste motivering van de beslissing tot voorlopige hechtenis is niet alleen een wettelijk vereiste, maar ook een recht van de verdachte. De verdachte heeft recht op uitleg van de beslissing en als er verweer wordt gevoerd, waarom dat niet slaagt. Het fundamentele karakter van dit recht wordt onder meer onderstreept door de jurisprudentie van het EHRM.”

Deze wijsheid valt te lezen in een recente publicatie getiteld “Tekst en uitleg” van het te Utrecht gevestigde College voor de rechten van de mens. Uit het onderzoek blijkt evenwel dat rechterlijke beslissingen over de voorlopige hechtenis niet altijd zijn gemotiveerd langs deze lat, en dat zou volgens het College wel moeten. Lees meer …