Afzonderlijke strafkamers voor strafzaken tegen politieambtenaren?

Frans Bauduin

In al de jaren waarin ik nu als (straf)rechter actief ben, heb ik maar een enkele keer te maken gehad met een strafzaak waarbij een politieagent als verdachte was aangemerkt.

De eerste waar ik bij de rechtbank Amsterdam bij betrokken raakte was destijds een roemruchte zaak. De zaak Meta Hofman. Op 12 augustus 1981 kwam zij in haar woning om het leven door een op haar afgevuurde kogel afkomstig uit het dienstpistool van een politieambtenaar. Kort daarvoor had hij in de woning een waarschuwingsschot gelost in het plafond. De rechtbank verwierp in haar vonnis van 4 december 81 het beroep op noodweer en veroordeelde de politieman tot een gevangenisstraf van een jaar voor doodslag. De Amsterdamse politie was woedend; landelijk was er weinig begrip voor het vonnis. Kort daarna – in die tijd ging het nog snel – op 28 mei 1982 werd de agent door het Gerechtshof Amsterdam ontslagen van alle rechtsvervolging omdat de agent zich in de uitoefening van zijn bediening kon beroepen op noodweer (zie nog NJ 1983, 468).

Later nam ik deel aan de beslissingen tegen een aantal politieambtenaren verdacht van corruptieve handelingen. Die zaak speelde op het bureau Warmoesstraat in Amsterdam.
In de loop der jaren zijn er natuurlijk wel meer strafzaken tegen politiemensen geweest en nooit heb ik het idee gehad dat de strafkamers of de politierechters niet bij machte waren zich een goed oordeel te vormen over het optreden van de politieambtenaar.

Op 17 juli van dit jaar veroordeelde de rechtbank Limburg een politieagent tot een gevangenisstraf van 2 jaar. De agent schoot tijdens een actie van een arrestatie-eenheid op de bestuurder van een personenauto, maar raakte de bijrijder. De rechtbank achtte langs de weg van het voorwaardelijk opzet een poging tot doodslag bewezen. Het is een uitgewogen en goed gemotiveerde beslissing.

Ook nu stond de politiewereld op zijn achterste benen. De korpschef Gerard Bouman liet geen spaan heel van het vonnis en hij sprak er schande van. Ook de oud-president van het Hof Den Haag was in een interview in NRC Handelsblad van oordeel dat met een voorwaardelijke straf had kunnen worden volstaan. Hoger beroep zal leren wie er gelijk krijgt.

De strafadvocaat Geert Jan Knoops kwam vervolgens met het idee politieagenten net als militairen door speciale kamers te laten berechten. De huidige minister van Veiligheid en Justitie leek het een goed gedachte, het uitwerken waard.

Mij lijkt het een onzalig idee. Geen syllabe in het vonnis van de rechtbank Maastricht wijst erop dat de strafkamer zich niet heeft gerealiseerd wat de taak is van de agent en wat de omstandigheden kunnen zijn waaronder hij/zij soms moet werken. Waarom zouden rechters dat niet kunnen beoordelen? Ik kan niet inzien waarom voor politieagenten niet dezelfde normen zouden gelden als voor andere groepen die werkzaam zijn in opdracht van en voor de samenleving. Ik ben er voor dat de rechtspraak in handen blijft van de professionals die daarvoor zijn aangewezen en goed zijn opgeleid.

Frans Bauduin
Raadsheer-plaatsvervanger gerechtshof Arnhem-Leeuwarden en rechter-plaatsvervanger rechtbank Amsterdam